A IMAXE CENTRAL DO RETABLO DE NOSA IGREXA FOI DOADA POR D. FRANCISCO DE MOURE

Teniendo en cuenta o testamento de D. Francisco de Moure, otrogado en data que se ignora pero sábese que con anterioridade ao 12 de xuño de 1636, uns once anos despois de comezar coa construción do retablo de  Nª  Sª da Antiga, e en novo documento que parece recoller unha nova vontade, outorgada con anterioridade oralmente, D. Francisco de Moure doou, ao Colexio da Compañía, a imaxe de  Nª  Sª da Antiga que naquel momento xa estaba terminada e probablemente instalada no seu lugar. Practicamente dita doazón supoñía a renuncia para cobrar o traballo realizado na mesma e para os seus herdeiros a súa vontade de que non se incluíse na taxación de bens e obra que quedaba por cobrar.

Incluímos aquí un fragmento do outorgamento asinado na data xa indicada de 1636:

«… agora para evitar diferenzas, que se poidan ter entre os seus herdeiros, aínda que deixa aos seus  testamentarios encargada non dean lugar ás devanditas diferenzas, na mellor forma e maneira que haxa lugar de dereito, doa de novo ratificando a doazón verbal a que se refire, a dicha  imagen por ante min  scrivano e testemuñas, para que como leva devandito evítese a diferenza que se poida ter entre os devanditos os seus herdeiros preto de dita ymagen, ou o seu prezo se ha de entrar ou non no quinto dos seus bens, de que no devandito testamento ten disposto; …»

O SEGUNDO CORPO DO RETABLO DO COLEXIO DE Nª Sª DE LA ANTIGUA

Hai poucos días publicaba a nosa web unhas imaxes e unha sinxela explicación do terceiro corpo do retablo de D. Francisco de Moure. Hoxe achegámonos ao segundo corpo. Este está composto por dúas táboas con escenas da vida da virxe e unha magnífica imaxe central, interpretación libre en vulto do cadro de  Nª  Sª da Antiga que pertenceu ao Cardeal Rodrigo de Castro e que pola súa vontade foi trasladado da súa capela persoal en Sevilla a Monforte de Lemos.

TÁBOA ESQUERDA: Trátase da escena da  Visitación Maria atopa á súa curmá Isabel á entrada da súa casa, nas escaleiras de acceso. Na porta da casa  Zacarías, marido de Isabel observa a escena. Outros cinco personaxes rodean a ambas as mulleres dúas tras María, outros dous asomando por unha xanela e un máis dialoga con  Zacarías. A execución desta táboa non responde á calidade dos trazados de D. Francisco de Moure, podendo ser unha das táboas que realizou o seu fillo.

TÁBOA DEREITA: Representa a Adoración dos Pastores. Complicada composición na que #ante un neno Jesús nas pallas recibe a adoración dos pastores, grupo da esquerda, #ante a mirada dos seus pais grupo da dereita. Sobre a imaxe de María un pastor indubidablemente galego sopra con todas as súas forzas unha gaita poñendo fondo musical a tan muda composición. Unha vella á esquerda levanta un odre, cheo sen dúbida de viño da Ribeira Sacra.  Angelotes polo ceo e as cabezas do boi e a mula sobre o neno completan a composición.

IMAXE DE  Nª  Sª DE LA ANTIGUA: Impresionante é o conxunto escultórico que compón no retablo a escena máis central do mesmo. Todo enmarcado por arquitecturas renacentistas. María no centro, dous anxos músicos aos seus pés, outros dous sosteñen unha coroa sobre a cabeza da nosa Señora que sostén ao neno Jesús no seu brazo esquerdo e entretenlle cunha rosa que lle presenta coa súa man dereita, do mesmo xeito que no cadro. Amplas roupaxes que cheiran xa a un barroco consolidado visten a María

Ilustrámosvos este sinxelo comentario con fotos deste corpo do retablo.

EXQUISITA DELICADEZA DAS TALLAS DE MOURE

No retablo da igrexa do Colexio dos  Escolapios, atopamos no banco ou  predela algunhas esculturas femininas de exquisita beleza e talla delicada. Trátase das virtudes. Tallas en nogueira, cunha vestimenta barroca e facendo gala dun feliz virtuosismo especialmente no traballo dos traxes, tocados e peiteados. Como mostra poñemos aquí uns exemplos que ilustran de forma moi eficaz o devandito.

TERCEIRO CORPO DE RETABLO DO COLEXIO DE Nª Sª DE LA ANTIGUA de FRANCISCO DE MOURE

O terceiro corpo do retablo do Colexio de  Nª  Sª da Antiga de Monforte de Lemos, está composto por dúas táboas situadas nas rúas esquerda e dereita e unha escultura de vulto de San Ignacio de Loyola.

Todo o retablo está dedicado á Virxe e en cada unha das súas táboas aparece sempre A nosa Señora, aínda que de forma diferente. Na rúa da esquerda, unha simpática táboa, móstranos o nacemento da Virxe María, Santa Ana na cama e San Joaquín coidando da súa esposa. Un lume quenta a estancia, custodiado por dous trasfogueiros e aos pés do lume, sen dúbida a comida nunhas potas de barro. Outros personaxes ao pé da cama, unha  aya que coida da recentemente nacida debidamente  fajada, como era costume, un anxo, quizá un galeno coa súa copa de medicina….

Esta peza posiblemente non fose acabada por D. Francisco Moure, senón polo seu fillo.

A rúa da dereita móstranos a escena da  anunciación, na que o anxo Gabriel anuncia a María os plans de Deus e o nacemento do seu fillo ao que será “Divos connosco”.

Completa este corpo, no seu parte central unha imaxe de San Ignacio de Loyola da que se hai constancia que saíu das mans de Francisco de Moure.

default

OBRAS DE RESTAURACIÓN NA IGREXA DA nosa FUNDACIÓN

 Estes días está a darse fin ao proceso de licitación dunhas obras que supoñen principalmente unha intervención na bóveda do presbiterio da Igrexa de Nª Sª da Antiga. Esperamos que ditas obras comecen no mes de marzo. 

Trátase de asegurar unha das pedras que compoñen dita bóveda, que está visiblemente descolgada desde o terremoto chamado de Lisboa, acaecido o 1 de novembro de 1755. Devandito terremoto produciu ademais un movemento no arco final tras o retablo onde outra pedra, dovela do devandito arco, deberá ser resituada.

A intervención afectará tamén o paso entre os dous claustros que será remodelado. 

ESTAUA ORANTE DO CARDEAL RODRIGO DE CASTRO

Jean  Boulogne ( Douai, 1529 –  Florencia 1608), coñecido en Italia como Giovanni dá  Bologna ou máis  abreviadamente  Giambologna e en España como Juan de Bolonia, foi un escultor flamenco que traballou na Italia de finais do Renacemento.

Foi autor de varias das esculturas máis famosas, en mármore e bronce, sobre temática  mitológica. Ocupa así mesmo unha posto clave na historia da escultura europea, como ponte entre o Renacemento de Miguel Ángel e o Barroco de  Bernini.

No Colexio de  Nª  Sª da Antiga temos unha das súas máis magníficas obras. Trátase da estatua  orante do Cardeal Rodrigo de Castro, bronce funerario. En España soamente hai dúas obras de Juan de Bolonia, unha a nosa, a outra a estatua ecuestre de Felipe III, ben coñecida e situada na Praza Maior de Madrid

Estatua  orante do Cardeal Rodrigo de Castro. Monforte de Lemos. Bronce
Felipe III, Juan de Bolonia. Praza Maior de Madrid

MAQUETA DOADA Á FUNDACIÓN Nª Sª DE LA ANTIGUA

A finais do ano pasado foi doada pola familia de don José Luis Iglesias Fernández, antigo alumno do noso colexio, unha magnífica maqueta do edificio do colexio. Esta maqueta non responde á realidade do edificio, senón ao proxecto inicial do Cardeal Rodrigo de Castro, é dicir un edificio de catro claustros.

Esta maqueta está datada por unha plaquita entre 1990 e 1991, anos entre os que don José Luis Iglesias realizou este precioso traballo que mide 1 metro de anchura, pesa ao redor de cincuenta quilos e responde a unha proporción de 1/100.

A FCNSdlA agradece sinceramente o xesto da familia do autor. Tras o tratamento previo de desinsectación preventiva, situarase nun lugar adecuado para poder ser contemplada por quen nos visita buscando coñecer máis o legado do Cardeal Rodrigo de Castro.

OS NOMES DO NOSO COLEXIO

Non adoita ser normal ter máis dun ou dous nomes, pero o noso centro, segundo a documentación histórica, normalmente redactada en castelán, o colexio aparece denominado de moitas formas, quizais acusando a historia e as diversas situacións polas que viviu.

1.- A denominación máis común e orixinal foi «Colegio de Nuestra Señora de la Antigua» ou en galego e « Colexio de Nosa Señora dá Antiga».

2.- Outras denominacións coas que se cita son:

-Colexio do Cardeal.
-Colexio de Monforte.
-Colexio dá Compañía.
-Popularmente coñécese tamén como Colexio dos Pais Escolapios,
-Colexio San José de Calasanz,
-Os Escolapios
-A Compañía.

A causa de tantos nomes débese ás circunstancias da súa historia, tales como a vontade do seu fundador o cardeal de Sevilla don Rodrigo de Castro, a súa primeira etapa en mans dos PP. Xesuítas, a súa fama que o define como colexio de Monforte, coma se fose o único da cidade. Na actualidade está baixo a Titularidade dos PP. Escolapios.

CURIOSIDADES DA FCNSdlA en 1593

Na escritura de constitución da Fundación Colexio Nª Sª da Antiga, o Cardeal Rodrigo de Castro impuxo aos Xesuítas unha curiosa obrigación, ademais de ensinar aos nenos de Monforte. Trátase dun recoñecemento que debía facer o Colexio ao Patrón da Fundación entregádole cada ano unha vela, Lémolo así na escritura de constitución da Fundación: …

Vela con las armas del Cardenal

… “Y nombro por Patrones del dicho colegio y para que lo sean
perpetuamente para siempre jamás a los Señores dela casa de Lemos comenzando por el Ilmo. Señor Don Fernando Ruiz de Castro que al presente lo es é prosiguiendo
a los que adelante le sucedieren perpetuamente, obligó al dicho colegio, rector é religiosos de él a que en señal y reconocimiento del dicho Patronazgo den al tal Patrón que como dicho es ha de ser el Sr. que es o fuere dela dicha casa de
Lemos, una bela de cera blanca que pese tres libras con mis armas en ella en cada un año el día que se celebrare la fiesta dela Adbocación de nuestra Señora dela visitación que cae a 2 de Julio”

 

Proximamente nunha das hornacinas da Pinacoteca, xunto á cruz de altar do Cardeal poñeremos 2 velas en recordo e recoñecemento ao noso primeiro Patrón e Fundador.