A RÚA DO CARDEAL INICIATIVA DE D. RODRIGO DE CASTRO

As considerables dimensións do Colexio que se pensaba construír en Monforte de Lemos non permitían que o casco amurallado da vila puidese acollelo no seu interior, polo que se decide construílo no arrabal, nas proximidades do camiño que conduce á Capela de San Lázaro, un lugar ocupado por hortas e viñas que era necesario comprar. Durante os anos 1591-92 comezan as adquisiciones dos terreos, participando como intermediario o Conde D. Fernando Ruiz de Castro.

A extensión adquirida roldaba as nove hectáreas e media, establecendo os seus límites o río Cabo, o arroio de San Lázaro, terreos comunales e propiedades particulares a súa gran importancia ten a elección do solar, trascendental é a confección de trázalas e condicións e, relacionado directamente con iso, a designación dos proyectistas. Malia a ausencia de datos que esclarezan esta fase, cabo pensar que foi o Cardeal, celoso fundador e financiador, quen, lonxe de desentenderse de tal labor, participa en trázalas e condicións, elixindo concienzudamente aos arquitectos e evitando que nada nin ninguén alterase as súas intencións.

En 1594 a chegada do Cardeal a Monforte ten lugar a finais de xullo ou
principios de agosto. Contemplando a ubicación da súa obra, decide a proxección dunha
rúa de 30 pés de ancho que comunique directamente coa vila. A finais de 1595
xa está «case acabada e vén quedar o colexio a metade máis preto, e ela é tan
fermosa que basta para ennoblecer un lugar».

Polo que temos xa o motivo e a data da formulación e a construción da rúa do cardeal, que si non é moi longa, si que se converteu no eixe da vida social de Monforte.