Danos do terremoto de Lisboa no Colexio do Cardeal

Una das torres do Colexio do Cardeal

Un protocolo notarial do século XVII relátanos o esforzo por reparar os danos ocasionados polo terremoto de Lisboa no edificio de Nª Sª da Antiga que afectaron gravemente a unha das torres que se arruinou por mor de devandito sismo:


“Na vila de Monforte de Lemos a primeiro día do mes de agosto ano de mil setecentos sesenta e cinco ante min escribano público e testemuñas pareceron presentes da unha parte o Rmo. P. Juan Antonio Vazq[ ue] z, reitor actual do colexio da Compañía de Jhs desta devandita vila, e da outra Ygnacio Estevez mestre de obras de arquitectura veciño do lugar de Cospedrinos [= Cuspedriños], freguesía de S. Jorge de Sacos, xurisdición de Cotovade [=Cotobade], arcebispado de Santiago. E dixeron que por canto áchase arruinada a torre onde se acha o reloxo procedida dos tremores que sucederon nesta devandita vila desde o ano pasado de mil setecentos cincuenta e cinco, e para poñela en perfección e seguridade, como antes achábase solicitou o referido Ygnacio Estevez con devandito Rmo. P. Reitor o axustar e facer a obra da devandita torre por alto segundo téñeno tratado entre os dous. E poñéndoo en execución o citado Ygnacio obrígase coa súa persoa e bens mobles e raíces habidos e por haber a facer a referida obra da torre na mesma maneira en que ao presente áchase, e tena recoñecida, e desfacer o último corpo dela, que está encarcerado, e volvelo a facer e fabricar do mesmo xeito e coa mesma arquitectura que hoxe ten ata colocala catavento, e poñela no seu lugar. E a campá do reloxo no seu a gusto e satisfacción do devandito Pai Reitor e o seu Colexio con recoñecemento se for necesario de peritos e mestres da mesma arte; non quedando dita obra perfecta e a satisfacción de devandito Rmo. Pai Reitor e o seu Colexio con condición que nesta obrigación non se entende o fabricar os corredores e balaustres senón soamente o referido corpo ata o catavento, sen os devanditos corredores. E ansi mesmo (sic) é condición que devandito Rmo. P. Reitor e o seu colexio, da súa conta ha de dar a madeira necesaria para as estadas da devandita obra, e todos os cravos de apontonar, e o ferro necesario para as clavijas que estas as ha de facer devandito Ygnacio da súa conta, e despois deixalas con todos os cravos ao Colexio. *Ítem é condición que se caeren algunhas pedras ou madeiras e con elas, ou doutro xeito ocasionárense algúns danos nos tellados e teitos da igrexa ou Colexio háxanse de reparar por conta do referido Ygnacio, e pola súa morte, pola das súas fiadores ata poñer os referidos teitos e tellados e máis cousas que se arruinaren no estado en que hoxe se achan. E despois de fenecida toda a obra, e colocada a campá do reloxo no seu sitio obrígase o mesmo Ygnacio a baixar da torre e tellados ao curral do Colexio toda a madeira e pedra que sobrar, deixándoo todo limpo e na mesma conformidade que hoxe se acha, e o chumbo que for necesario nesta obra, haberao de pagar devandito Ygnacio. E devandito Colexio dará os gatos de ferro necesarios. E cumprindo coas devanditas condicións devandito mestre obrígase devandito Rmo. P. Reitor en nome do seu colexio por quen fai de dar e pagar ao referido Ygnacio seis mil e cincocentos reais vélaro nesta maneira; dous mil reais ao entrar e empezar na devandita obra; outro dous mil reais ao ter demolido o corpo da obra que se ha de fabricar; e os restantes dous mil e cincocentos reais en dous prazos, é a saber mil reais ao empezar o cascarón ou media laranxa, e ao empezar digo e os mil e cincocentos fenecida toda a obra durante a cal é condición que devandito Pai Reitor e Colexio de haxa de ter, sustentar e dar cama dentro dos seus claustros relixiosos ao devandito mestre, quen novamente se obriga con @dicha a súa persoa e bens presentes e futuros de cumprir coas referidas condicións e dar principio á precitada obra, e as súas disposicións desde hoxe día da data, sen facer ausencia algunha; a que consente ser compelido e apremado por todo rigor de dereito.”


Tomado dos Protocolos notariais. Monforte de Lemos. Protocolos de Manuel Jacinto Casanova, 1765. Signatura 03082‐2, fols. 159 r a 160v